و عشرت سرگرم باشد و خود بىپرده بدترين و رعب‌انگيزترين ستمها و بيدادگريها را انجام دهد ، در چنان شرايط ، ناله‌هاى ستمديدگان و دادخواهى طبقات محروم و مظلوم كه از ستم و ظلم عمّال و فرمانداران آن حكومت از دل بر مىكشند ، قطعا به جايى نخواهد رسيد . اما بالاخره تحمل ستم هم حدى دارد و طاقت انسانها محدود است . اين بيدادگريها و تجاوزها اولين واكنش شديد خود را در مدينه نشان داد . مردم مدينه كه خودسريها و قانون‌شكنيهاى حكومت يزيد به خصوص شهادت سرور و سالار آنان حضرت حسين بن على عليهما السّلام سخت آنها را به ستوه آورده بود ، شمشيرها را از نيام بر آوردند و قيام مسلحانه و مردانهء خويش را آغاز كردند . اين نهضت و جنبش عمومى كه توسط عبد اللّه بن حنظله و شخصيتهاى بزرگ ديگر رهبرى مىشد ، توانست در ابتداى كار بر فرماندار مدينه و نيروى نظامى وى مسلط گردد و كنترل شهر را در دست گيرد ، اما با تأسف به زودى با ورود ارتشيان غارتگر يزيد آن شورش پايان يافت و مردم مدينه دچار بدترين مصيبت و بلا گرديدند . ارتشيان شام كه به فرماندهى يك عنصر پليد و ننگين به نام مسلم بن عقبه براى سركوبى مردم شريف مدينه آمده بود ، در آن نخستين پايتخت حكومت اسلامى و مهبط وحى ، بدترين و شرمگين‌ترين جنايتها و تجاوزها را مرتكب شدند ؛ جنايتهايى كه حتى در تاريخ زندگى خونخواران و آدمكشان و اقوام وحشى و جنگلى كمتر سابقه دارد . مسعودى مىنويسد : « يزيد لشكرى از اهل شام به فرماندهى مسلم بن عقبه به سوى مدينه فرستاد . مسلم بن عقبه پس از فتح و پيروزى مردم آنجا را سخت دچار وحشت ساخت و آن شهر را غارت نمود و ساكنان آن را به قتل رساند و از آنها براى يزيد بيعت گرفت كه بندهء يزيد باشند و هر كس كه از اين گونه بيعت كردن امتناع مىورزيد ، بلافاصله كشته مىشد . مسلم بن عقبه مدينه را « نتنته » و پليد لقب داد با آن كه پيغمبر آن را به « طيبه » و پاك ملقّب ساخته و فرموده بود هر كس مردم مدينه را به وحشت اندازد و بترساند خداوند در قيامت او را دچار وحشت خواهد نمود . مسلم بن عقبه را به علت كارهاى ننگينى كه در مدينه انجام داد ، مجرم و مسرف خواندند . » « 1 »

--> ( 1 ) - على بن الحسين بن المسعودى : مروج الذهب ، ج 3 ، ص 78 .